„Kuzoj el Eŭropo“

	Lingva kaj Genealogia Retkafejo „Kuzoj el Eŭropo“ Językowa i Genealogiczna Kawiarnia Internetowa „Kuzyni z Europy“

La busto de D-ro Zamenhof, farita de August Maske
kaj mallonga biografio de la artisto

     Se ni atente studas la gravajn evoluciojn en la homa vivo, religiajn, politikajn, socialajn aŭ sciencajn, se ni en animo prezentas al ni la heroojn kaj iniciatorojn de tiuj evolucioj kaj se ni poste ekvidas bonajn pentraĵojn aŭ skulptaĵojn memorigantajn je tiuj ĉi personoj, ni vole nevole opinias rimarki en la vidataj trajtoj la karakterizajn ecojn kaj fortojn, kiuj efikis la grandan evolucion.

      Ĉu vere agoj kaj verkoj de geniuloj postlasas postsignojn de iliaj animoj en la vizaĝoj aŭ ĉu tio estas nur nia memsugesto? Pri tio povus esti diversaj opinioj. Certe estas, ke la trajtoj ne de unu geniulo mirinde fidele esprimas kaj konigas nin pri lia karaktero kaj ilia ĉefa labaro. Al tiuj ĉi vizaĝoj apartenas ankaŭ la animplena vizaĝo de nia Majstro kaj tio devus esti grava por ni, esperantistoj, ĉar la esperanta lingvo kaj movado estas ja lia vesto kaj ni bezonas lian artefaritan vizaĝon kiel simbolon, kiu nin ĉiam instigu sekvi liajn postsignojn, pruvi la saman animforton.

		Ĝis la jaro 1909 ne ekzistis nek bona bildo nek skulptaĵo de nia majstro. Oni vidis ja sur Dresdena kaj Barcelona kongresoj la bustojn de la majstro, sed iIi estis ne belaj kaj ankaŭ ne povis esti bonaj, ĉar ili estis faritaj nur laŭ fotografaĵoj. Vere belegan buston de nia majstro ni havas nur de la jaro 1909, kiam la pola skulptisto Aŭgusto Maske en Varsovio faris sian mirindan artaĵon en la hejmo de D-ro Zamenhof, kiu al li pozis kelkajn tagojn. Kiu vidis tiun ĉi buston, konsentas, ke la animo de esperantismo, de toleremeco, de homamo spegulas sin en tiu ĉi vizaĝo. En ĉiu salono, en ĉiu esperanta kunvenejo povas esti tiu ĉi busto la plej inda, la plej bela ornamaĵo, memoriganta la kunvenantojn, ke ili kuraĝe kaj obstine batalu por la granda afero de l' homaro. Pri tiu ĉi busto tiel trafe kaj poezie kantas nia altŝatata Barcelona reĝino prof. Marie Hankel:
Busto de D-ro Zamenhof

„Artisto, per mano kaj ilo,
Jen estas kreinta artaĵon,
El simpla, senviva argilo
Li sciis elveki belaĵon.

La bildo sen vortoj parolas,
Aŭdigas kaŝitan misteron,
Kaj ion eldiri ĝi volas
Esprimi al ni ian veron.

Aŭdeble, sen ia eksono,
Ĝi montras la veron trovitan:
Eternan animon de l'bono,
Sekrete en ĝi enblovitan.“

     Nun kelkajn vortojn pri la artisto: Aŭgusto Maske naskiĝis 1848 en la patra bieno Novavies, gubernio Varsovio, en rusa Polujo. Li vizitis la gimnazion en Plock kaj jam tie montris sin lia arta inklino, pri kiu la instruistoj kelkfoje atentigis la patron. La desegnemon de la filo nomis la patro infana ludo kaj ankaŭ poste, kiam al li ne povis esti kaŝita la aparta kapableco de la filo por arto, li kontraŭbatalis tiun inklinon. Kiel vivsperta viro, bone sciante pri internaj bataladoj de artista vivo, korpon kaj animon konsumantaj, li ofte diris al la filo: „se vi fariĝos artisto, vi pentros nur la panon kaj vi ĝin ne havos, vi pentros la feliĉon kaj ĝi de vi forkurados, vi imagos la mondon – kaj ĝi estos alia.“

	Ĝis la jaro 1863 la junulo vizitis la gimnazion en Plock. Sekve de la rebelio okazinta ĉi tiun jaron la lernejoj estis plejgrandparte fermitaj aŭ forlasitaj da la lernantoj. Tial kaj pro militaj maltrankvilaĵoj kaj bata1renkontoj, okazintaj eĉ sur la patra bieno, li estis forsendita eksterlanden, kie li finis siajn gimnaziajn studojn. Sed nun li estis devigata laŭ la deziro de la patro, ellerni la kampkulturadon; li kaŝe nur kuraĝis okupi sin pri pentrado ĝis fine la patro decidiĝis lin vizitigi la artakademiojn en Varsovio kaj Berlino, kie li lernis pentrarton ĉe Schrader kaj Kuslovski kaj studadis kun aparta fervoro skulptarton ĉe Schaper kaj Cornelius. Poste li laboris en Parizo ĉe Carpeaux kaj okupante sin precipe pri skulptado, partoprenis en la laboroj de l' majstro por la Nova Opero. Tamen post kelkaj jaroj li decidiĝis plenumi la deziron de l' patro kaj reveninte Polujon li terkulturadis la transdonitan al si bienon. Sed baldaŭ la arta animo forŝiris la katenojn; li transloĝiĝis Varsovion kaj malfermis tie skulptejon. Li kreis belajn skulptaĵojn por preĝejoj, tombejoj, publikaj ĝardenoj kaj ankaŭ multajn belegajn bustojn. La artista animo revis pri beleco, ĝuis la artan kreadon kaj tamen la mondo „ĝi estis alia.“
Aŭgusto Maske
	Rudolf Maske

---

Aktualigo: decembro 2007	Bonvolu skribi al Retkafejo		Kodado: Unikodo UTF-8
Aktualizacja: grudzień 2007	Napisz do Retkafejo		© SEA 2007

---