Kroniko de la Esperanto-movado: Silezio 1931-1945

Parto 3. (1931-1945)

p. 41, 49) 10) się 5-go listopada w lokalu szkoły jakiemi są języki nie będzie przyjęte. ul. depost libertempo kunvenojn ĉiudimanĉe, Pollando. 23, p. 5) 23 p.
35 p. de s-ro Józef Goldfarb instruisto de la p. 14) S-ro Křetínský N-ro kurson por senlaboruloj kaj alian kurson p. 8)Jaroslav sp; N-ro en Karvinб publika disktutado pri Franciszek Mikunda. kie ĉiusemajne kunvenas 10-15 samideanoj.

MARIÁNSKÉ HORY (Ostrava) Regiona Esperantista-Ligo okazigis la 1-an de decembro 1932 en Mariánské Hory laborkunsidon en kadro de soleno okaze de datreveno de la naskiĝtago de d-ro L. L. Zamenhof. Ĉeestis 104 personoj el 24 lokoj. La solenon malfermis esperantlingve post kantita himno Josef Sendzimir el Mariánské Hory. Li akcentis, ke tiun ĉi fojon ĉeestas ankaŭ multaj geesperantistoj, ĝis nun tute ne organizitaj kaj anoj de lokaj polaj societoj kaj polaj geinstruistoj, intencante ellerni la internacian lingvon. Ludwik Krysta esprimis eksterordinaran ĝojon pri multnombra ĉeesto kaj diris, ke interproksimiĝo kaj interfratiĝo de la tuta homaro estas precipe en nuntempaj krizaj cirkonstancoj plej dezirindaj. Plue li petis la ĉeestantojn, ke ili dediĉu mallongan rememoron al granda donaco, prezentita de d-ro Zamenhof al la homaro. Sekvis pollingva parolado pri esenco de internacia lingvo, prelegita de s-ro Józef Poncza. Post la poemo „La Vojo” deklamita de f-ino Teichmann, sekvis REL-laborkunsido. S-ro Josef Hanzelka raportis pri finiĝanta kurso en Radvanice, vizitata de 18 personoj. La preparita muzikakademio okazos nur en februaro 1933. La 10-an de januaro 1933 Regiona Ligo okazigos en Orlová sian ĝeneralan kunvenon. Post fermo de laborkunsido sekvis pluaj programpunktoj de la soleno, kiu ĝenerale plaĉis kaj postlasis plej bonan impreson. En la programo kunlaboris: Esperanto-Klubo Vнtkovice, Germana Esperantista Ligo (Moravskб Ostrava), Rondeto de Esperantistoj (Sleská Ostrava) kaj gesamideanoj el Radvanice. J.H.

RADVANICE Tie ĉi estas fondata esperantista klubo.

1931

ORLOVÁ Fonda kunveno de Regiona Esperantista „Hvězda”. Estis elektitaj: I-a prezidanto Ludwik Krysta, II-a prezidanto Józef Poncza, komitatanoj: Josef Balický, Jaroslav Hladký, Jan Neděla, F. Petrák, Emanuel Sebera, Franciszek Skulina, Anton Slanina, V. Slaný. Sidejo de la societo estas Ĉeský Těšín

(el „Progreso”, Marto 1931, N-ro 1-2, p. 14)

DUSZNIKI-ZDRÓJ BAD REINERZ Nový Zamenhofův pomník. V lázeňském místě Reinerzu (Dušníky) v Kladsku bude odhalen dne 15. srpna pomník, jejž postavilo město na pamět návštěvy doktora Zamenhofa. Na dům v němž přebýval autor esperanta v letech 1906 a 1909, bude upevněna bronzova deska a náměstí s pomníkem Zamenhofovým bude nazváno Náměstí esperanta.
MORAVSKÁ OSTRAVA Mährisch-Ostrau Moravsko-slezský deník, uveřejňuje dne 1-.04.1931 delší článek o chystané antologii z čs. literatury. Mezi jiným píše: „Je pěkné, že litérarní odbor Svazu esp. upozorňuje na svůj plán předem a včas, a je ještě krásnéjší, že se neuzavírá návrhům a radám, ba že je sám vyvolává”.

(el „Progreso”, Aprilo 1931, N-ro 4,

WROCŁAW BRESLAU Antaŭkongreso en Breslau. La antaŭkongreson en Breslau partoprenis kongresanoj el dek landoj. Amika kunveno 30.07.1931 sur Liebichs-altaĵo, 31.07. gvidadoj tra la urbo, aŭtobusa rondveturo. Samvespere akcepto per la urba estraro en la salonego de la urba deputitaro. Alparolis la kongresanojn urbestro Mache en la nomo de la urbo, Geheimrat Rosenfeld por la Gesellschaft für vaterländische Kultur” kaj la Humboldtsocieto, d-ro Grumbkow en la nomo de la Radio-stacio. Por la esperantistoj en Breslau parolis Siegmund Freund, la delegito de UEA. Vizito al la mezepoka urba domo kaj la muzeo en la iama kastelo finis tiun antaŭkongresan kunvenon. La partoprenintoj kore dankas al f-ino Elsa Koschate, Bernhard Zenker, f-ino Margarete Polier por la afabla gvidado.

(el „Esperanto”, Septembro/Oktobro 1931, N-ro 373-374 (9/10), p.

DUSZNIKI-ZDRÓJ BAD REINERZ Silezia Ligo Esperantista (SILEO) starigis en 1931 Zamenhof-memorŝtonon en Bad Reinerz kaj alkroĉis Zamenhof-memortabulon al Villa Métropole, en kiu Zamenhof loĝis dum sia restado en sanigejo (1906 kaj 1909). Iniciatis kaj plej aktive laboris por starigo de ŝtono Karl Kliem el Löwenebrg, kasisto de SILEO.
Memorŝtono estis inaŭgurita la unuan dimanĉon post la 23-a UK en Krakovo (1-8.08.1931). Inaŭguran parolon faris prezidanto de Germana Esperanto-Asocio, Arnold Behrendt el Berlin. Bernhard Zenker tradukis oficialajn paroladojn de urbestro, faritajn ĉe la memorŝtono kaj en salono de kuracloko. Surskribo sur memorŝtono estas: Dr. L.L. Samenhof, dem Schöpfer des Esperanto [traduko: Al Dr. L.L. Zamenhof, kreinto de Esperanto]. Inaŭguro de memorŝtono okazis dimanĉe, la 9-an de aŭgusto 1931.
[Karl Kliem loĝis en la jaroj 1926-1929 en Habelschwerdt (28 km de Bad Reinerz); pri milita kaj postmilita sorto de la memorŝtono legu sub la jaro 1948]

(el Adolf Holzhaus: Doktoro kaj lingvo Esperanto, Helsinki 1969, p. 341-342)

ČESKÝ TĚŠÍN Regiona Ligo Silezia havis sian kunvenon printempan la 14-an de junio 1931 sur la monto Ĉantoria; partoprenis 43 p., inter ili 10 el Polujo. Ĉar Anton Slanina translokiĝis al H. Litvínov, kiel sekretario funkcias Franciszek Skulina. ─ Alia kunveno okazis la 12-an de julio sur monto Javorový (34 partoprenintoj). Prof. Pamporov el Sofia rakontis pri siaj vojaĝoj kaj pri sia lando. ─ La 30-an de aŭgusto kunvenis sur monto Stožek 10 samideanoj. La korektita regularo de Ligo estis aprobita. ─ Oficiala fonda kunveno okazis la 20.09. en Český Těšín (38 partoprenintoj). Komitato konsistas el: prezidanto Ludwik Krysta, sekretario Jaroslav Hladký, kasisto Franciszek Skulina, bibliotekisto F. Petrák, revizoroj Karl Adámek kaj František Křetínský. Kotizoj: aliĝpago 2 Kĉ, jarkotizo 6 Kĉ plus libervole Kĉ 2.50 por afranko de la invitiloj kaj raportoj al la membroj sendataj. ─ Laborkunsido okazis la 18-an de oktobro en Moravská Ostrava (29 partoprenintoj el 17 lokoj). Ligo havas ĝis nun 80 membrojn.

(el „Progreso”, Novembro 1931, N-ro 8, p. 95-96)

SOSNOWIEC Nowy kurs Esperanta rozpocznie przy ul. Dęblińskiej 15, wykładał będzie p. Józef Goldfarb. Otwarcie kursu nastąpi w niedzielę, dnia 1-go listopada o godz. 19³⁰ na publicznym bezpłatnym wykładzie z pokazową lekcją w sali Związku Prac. Kolejowych, ul. Piłsudskiego 3.
   Jeżeli chcesz uwolnić się z więżących cię murów, obce, musisz obok języka ojczystego znać język pomocniczy, międzynarodowy język Esperanto.
   Zwal mury, które cię więżą i odgradzają od innych narodów. Miliony ludzi stoi już przed zburzonymi murami i wyciąga do ciebie dłonie aby stać się twoimi przyjaciółmi.
   Rodzice już dziś we wszystkich krajach żądają wprowadzenia esperanta do szkół. Młodzież tworzy z zamiłowaniem koła esperanckie w szkołach i uczy się. Wy starsi wyszliście ze szkół, a język esperanto nie czeka lecz rozwija się szybko, będzie potrzebny jeszcze i Wam.
   Przyjdźcie liczebnie, posłuchać co powie Wam o tem po polsku Dr. A. Ingster i po esperancku p. J. Goldfarb. Wykład esperancki przetłumaczony będzie na język polski.
   Na pokrycie kosztów pierwszej lekcji każdy przy wejściu opłaca 10 groszy, które będą zwrócone przy opłacie wpisu na kurs.
   Zapisy na kurs odbywać się będą codziennie prócz piątku i niedzieli od godz. 19³⁰ do 22-giej w lokalu szkoły ul. Dęblińska 15, I piętro.
   Spieszcie się zapisać gdyż więcej niż 60 osób Kurs trwał będzie 2 miesiące, 3 razy w tygodniu po 2 godziny, Cała opłata 16 zł. 50 gr. płatna w 3-ch ratach po 5 zł. 50 gr. Pierwsza rata przy zapisie.

Esperancka Delegacja Zagłębia.

(ulotka z drukarni Henryka Kiwkowicza, Sosnowiec, 3-go Maja 5)

VÍTKOVICE La klubo en Vítkovice havas 10-12 horo, bone vizitatajn en ejo de Sindikata domo (Odborový dům). La klubo sub gvido de sia prezidanto Vladimír Slaný komencis intensivan varbadon de membroj kaj vastan poresperantan propagandon, el kiu ĝi esperas fariĝi la plej grava grupo en sia regiono.
La 8-an de novembro la klubo aranĝis en gastejo de s-ro Marek en Zбbřeh dancan amuzadon (Taneční vínek), al kiu ĝi invitis per grandaj verdaj ĉeĥlingvaj afiŝoj. Enirpago estis 3,60 Kĉ.
MORAVSKÁ OSTRAVA MÄHRISCH-OSTRAU Kurso publika komenciĝis en oktobro. František Křetínský instruas 54 komencantojn, 7 progresintojn.

(el „Progreso”, Oktobro 1931 (aperis 28.11.1931), N-ro 7, p. 83)

NOWA WIEŚ NEUDORF Katolika Esperanto-Rondo deziras korespondi kun gesamideanoj el la tuta mondo. Skribu al s-ro Joz. Swoboda, ul. Piłsudskiego 7 en Nowa Wieś (Śląsk),

(el „Katolika Vivo”, Novembro 1931, N-ro

MIEROSZÓW FRIEDLAND „Ĉiam antaŭen” komencis 2.11.1931 du novajn kursojn. Partoprenas 40 personoj, inter ili referendaro, kriminalisto ktp. Gvidas s-roj Heinz Bense kaj Max Reichelt. Favora varbinto estis samideano Max Jung. ─ La 21.02.1932 la grupo festos sian dujaran jubileon kaj petas je gratulkartoj. Transmaraj esperantistoj! Sendu por la dua grupjubileo (21.02.1932) de „Ĉiam Antaŭen” gratulkartojn! Ni lotumos ilin. La gajninto respondos al la sendinto. Skribu multnombre al Heinz Bense, Flurstr. 3, Friedland, Bezirk Breslau, Germanujo.

(el „Heroldo de Esperanto”, Decembro 1931, N-ro 51 (651), p. 8)

En 1931 apris:
─ Ludwik Krysta [el Český Těšín]: Marionetaj ludoj, ilia prezentado, kaj unu „Terpoma tragedio”. Katowice: Mondlingva Eldonejo, 1931. ─ Ludwik Krysta [el Český Těšín]: Pri la prononcado de Esperanto. Katowice: Mondlingva Eldonejo,1931. 30p.
─ Ludwik Krysta [el Český Těšín]: La senvola svatanto. Unuakta teatraĵo kun kanto de „Krystalo”. Katowice: Mondlingva Eldonejo. 1932.

1932

SOSNOWIEC Dank' al la senklacaj klopodoj Cseh-Instituto, la inspektoro de la ŝtataj lernejoj en la pola urbo Sosnowiec kaj ĝia distrikto jus donis permeson al instruado de Esperanto en la popolaj lernejoj. Pni tuj komencis kursojn por 236 infanoj. Ĉi tiu sukceso estas tre grava, ĉar ĝin povas sekvi la instruado de Esperanto en multaj aliaj lernejoj. Niaj legantoj estas petataj subteni la fervoron de la lerneja estraro, sendante dankleterojn al la distrikta lernej-inspektoro, kies adreso estas: s-ro St. Luchowiec, Inspekorat Szkolny, ul. Małachowskiego 22, Sosnowiec.

(el „La Praktiko”, Februaro 1932, N-ro 2,

ČESKÝ TĚŠÍN Regiona Ligo Silezia havis sian ĝeneralan kunvenon la 14-an de februaro 1932 en Orlová, Hotelo „Hvězda, je la 14. horo. Ĉeestis 47 personoj el 15 lokoj. S-ro Rudolf Z. Kobiela salutis en la nomo de Macierz Szkolna. Sekretario Jaroslav Hladký prezentis raporton pri agado, kasisto Franciszek Skulina la raporton financan, laŭ kiu REL havas 500 Kĉ, bibliotekisto s-ro F. Petrák sendis raporton pri biblioteko, kiu havas 10 librojn. Laŭ novaj elektoj la komitato estas: Ludwik Krysta prezidanto, Józef Poncza vicprezidanto, Jaroslav Hladký sekretario, Vladimír Slaný vicsekretario, Franciszek Skulina kasisto, Emil Chudoba vickasisto, F. Petrák bibliotekisto, Emil Eisenberg anstataŭanto, Karl Adámek kaj František Křetínský revizoroj. ─ La kotizo estas 6 Kĉ plus 3 Kĉ aliĝkotizo. Subtenantoj 10 Kĉ. Okazis 11 laborkunsidoj, el ili tri sur montoj Ĉantorio, Javorový kaj Stožek. sukcesis ligi kontakton kun radiostacio en Ostrava. ─ Por ke ĉiu REL-anoj perfektiĝadu en la lingvo, oni decidis, ke en ĉiu kunveno oni nacilingve diktos mallongajn artikolojn, kies tradukoj estos analizataj ĉiam en sekvanta kunsido. Por venonta kunveno preparos ĉiujn tri tekstojn instruisto Johann Liberda el Třinec. ─ La venonta kunveno de REL okazos la 6-an de marto 1932 en Český Těšín. ─ Sekretario Jaroslav Hladký laŭtlegis unu el siaj lastaj tradukoj kun titolo „Krimulo”.
MORAVSKÁ OSTRAVA MÄHRISCH-OSTRAU La instituto de „Masarykova vyšší škola lidová” en Moravská Ostrava senpage disponigis por niaj kunvenoj unu ĉambron en burĝa knabina lernejo en la strato Purkyňova. La kunvenoj okazas ĉiusemajne merkrede kaj daŭros tri monatojn ĝis la 14-a de aprilo 1932. Ĉiu partoprenento havos okazon pliperfektiĝi en nia lingvo kaj krom tio bone amuzi. Ĉiu helpu en ĉi tiu entrepreno kaj zorgu, ke en „Granda Ostrava” estu ankaŭ granda nia movado. La partoprenantoj de ĉi tiuj kunvenoj ricevos 50% rabaton je ĉiuj lokaj tramoj kaj ŝtataj fervojoj. ─ „Masarykova vyšší škola lidová” ankaŭ aranĝas en tiu sama lernejo 3 monatan Esperanto-kurson por komencantoj. Tiu ĉi kurso komenciĝis vendrede la 22-an de januaro 1932. La subskribinto, kiu gvidas ĝin, petas gesamideanojn varbi por tiu ĉi kurso ĉiujn interesantojn. En la nova jaro kun nova kuraĝo antaŭen! František Křetínský

(el „Progreso”, Januaro 1932 (aperis 30.02.1932), 1, p. 14-15)

SOSNOWIEC Bolesław Czechowski gvidas por 14 popollernejaj instruistinoj, oficistinoj, inĝenieroj kaj instruistoj. En perfektiga kurso oni enkondukis ludon bazitan sur la Ĉe-kurso, por perfektigi la kurspartopernintojn en gaja maniero.

(el „La Praktiko”, Majoo 1932, N-ro 5,

BOHUMIN ODERBERG Dimanĉe la 8-an de majo okazis ĉi tie kunveno de Silezia Ligo partoprenata de 54 gesamidenoj el 21 lokoj. Ekslernejestro Karl Adamek parolis pri la historio de la loka movado, kiun fondis per sia kurso s-ro Steiner, nun en Wien [1917 propagandis Esperanton en Bohumнn s-ro Hugo Steinhauer, fervoja ĉefinspektoro el Wien, H 1926]. Post la milito okazis kelke da kursoj, sekvis rondeto, kiu ekfloris post veno de trajnmanipulanto Jan Raszka [post dua mondmilito loĝanta en Racibórz]. Tiu propagandis inter fervojistoj, la lastan Ĉe-metodan kurson partoprenis 26 fervojistoj ─ En granda Ostrava oni deziras centrigi kaj unecigi la movadon, „ĉar unu forta organizaĵo kapablas labori nekompreneble pli efike kaj pli energie ol kelkaj sensignifaj rondetoj.” < style="mso-ansi-font-size:12.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt">─ Gekursanoj deklamis poemojn. ─ Jaroslav Hladký atentigis pro krizo de UEA kaj proponas, ke Ligo aliĝu kiel MS; por tiu celo la kunveno kolektis 75 Kĉ. ─ Analizo de alportitaj tradukoj denove montris ĉiuflankan utilon de la aranĝo. ─ Lernejestro Franciszek Skulina proponis, ke REL-anoj alparolante unu la alian uzadu la esprimojn frato kaj fratino. Estis decidite, ke oni restu ĉe „samideano”. Hladký
MARIÁNSKÉ HORY (Ostrava) En duono de marto okazis ĉi tie parolado de Josef Sendzimir „Pri ideo de internaciaj lingvoj kaj pri Esperanto”, kun samtempa malgranda ekspozicio. Ĉion aranĝis Pola Laborista Kulturgimnasta Asocio „Siła” (Forto). ─ Fine de majo estis finita ĉi tie kurso por komencantoj. Aliĝis 11 personoj, finis 8 inter ili du polaj instruistoj, kiuj jam faras provinstruadon en lernejo. Kurso daŭris 10 semajnojn, gvidis ĝin Josef Sendzimir. &nb Josef Sendzimir
MORAVSKÁ OSTRAVA MÄHRISCH-OSTRAU De la 15-a de januaro ĝis 28 majo daŭris kurso gvidata de Vladimír Slaný. Aliĝis 12 personoj, finis 10 personoj.

(el „Progreso”, Junio 1932 (aperis 15.06.1932), 6, p. 76)

KARVINÁ La 21-an de februaro okazis Esperanto. Ĉeestis ĝin 200 personoj, aranĝis du neŭtralaj kultursocietoj: la pola kleriga komisiono kaj la memeduka rondeto ĉe la pola Lerneja Societo „Macierz Szkolna”. Prezidis distrikta lerneja inspektoro P. Rakus (neesperantisto), ĝenerala raportanto estis Rudolf Z. Kobiela, oficisto de la pola konsulejo. Unue parolis J. Waleczko, redaktoro de la pola gazeto „Prбvo Ludu” el Český Těšнn (neesperantisto), kiu prezentis laŭ sia vidpunkto la problemon de la lingvo internacia, deklarante ke Esperanto estas la plej taŭga solvo. Poste pastro K. Maultz atentigis, ke la latina lingvo ne kapablas esprimi ĉiujn modernajn ideojn, kaj tial Esperanto estas preferinda. Parolis ankaŭ pollingve Józef Poncza, Jaroslav Hladký (ĉeĥe) en la nomo de ČAE kaj Ludwik Krysta. Sekvis libera diskuto, Ĉiuj parolantoj, reprezentantoj de diversaj partioj kaj de tri nacioj konsentas tamen en unu punkto: ke Esperanto estas konsiderata plej bona solvo de la problemo. Tion esprimas ankaŭ la akceptita rezolucio, kiu krome adresas al ĉiuj lernejaj aŭtoritatoj kaj lernejestroj la peton, ke ili en la kadro de la nunaj lernejaj leĝoj akcelu la enkondukon de Esperanto kiel nedeviga fako de instruado.
BYSTRZYCA KŁODZKA HABELSCHWERDT Frieda Boettcher, delegitino de UEA en Habelschwerdt sincere kaj kore dankas al s-ro Gerhard Langner delegito en Görlitz por afabla gvidado kaj gastigo, al familio Meuer, Mainz por afabla akcepto kaj gastigo. Specialan profundan dankon al familio Ranзon, en Fontenay apud Paris por kora gastamo dum la kongreso kaj gvido tra la ĉefurbo franca.

(el „Esperanto”, Oktobro 1932, N-ro 386 (10), p. 17)

MIEROSZÓW FRIEDLAND Senhalte antaŭenmarŝas Esperanto. Du novajn kursojn aranĝis la grupo „Ĉiam antaŭen”; 32 partoprenas en Friedland, 12 en la vilaĝo Langwaltersdorf. Ambaŭ kursojn gvidas Max Reichelt. Jam en ĉiu kvina domo loĝas esperantisto. Sendu gratulkartojn kaj leterojn por nia jubilea festo (18.02.1933), kiujn ni lotumos. La gajnanto respondos. Skribu multnombre al grupestro Max Reichelt, Friedland, Bez. Breslau, Germanujo. Por 60 geesperantistoj ni serĉas gekorespondantojn, ankaŭ infanojn. Respondi garantiata. RACIBÓRZ RATIBOR La 2.12. kunvenis 20 personoj por la unua Esperanto-kurso. Gvidanto pensiita fervojofisisto Klemens Wieczorek malfermis la kurson dankante al la magistrato pro la senkosta disponigo de instruĉambro en Jugendheim. La kurso okazas ĉiun vendredon.

(el „Heroldo de Esperanto”, Decembro 1932, N-ro 50 (703), p. 2,4)

ROZDZIEŃ-SZOPIENICE Kurson gvidas

(el „La Praktiko”, Decembro 1932, N-ro 12, p. 11)

JABLUNKOV Fondiĝis loka REL-klubo,
Ligo okazis 25.01.1931 en hotelo b>

(el „Ligilo”, Januaro 1933, N-ro 1, p. 9, 10)

NOWA WIEŚ NEUDORF En Nowa Wieś Klara Borzykowska komencis novan kurson la 15-an de decembro.

(el „La Praktiko”, Januaro 1933, N-ro 1(13), p. 11)

1933

KATOWICE KATTOWITZ La Societo de Esperanto-Amikoj aranĝis sabate, la 10-an decembro 1932 en la salonego de „Hospiz” sian Zamenhof-Memorfeston kun riĉa programo. Tiun feston ĉeestis ĉirkaŭ 300 personoj.

La 15-an de septembro 1932 aranĝis la sama societo Esperanto-kurson por komencantoj en la lernejo „Gospodarza”, ul. Szkolna n-ro 5. Anoncis sin 40 gesinjoroj. Dum la trimonata daŭro de la kurso forestis pro malsanoj 5 personoj tial la kurson, kiu estis gvidata de samideano F. Faruga finis 35 gesinjoroj. Nova kurso por progresintoj okazos la 18-an de januaro 1933, kaj por komencantoj la 20-an de la sama monato je la 8-a vespere en la sama lernejo.

(el „Pola Esperantisto“, Januaro 1933, N-ro 1, p. 11)

KRÓLEWSKA HUTA KÖNIGSHÜTTE Rondo Esperantista aranĝis la 8-an de januaro sian ĝeneralan kunvenon. La malnova estraro estas reelektita, prezidanto: Emil Kołodziej; vicprezidanto: B. Gerlich; sekretario: J. Weihs; kasisto Plona; anstataŭanto: Roman Kornelius; bibliotekisto: Jonca; rev. komisiono: Goliński, Sadło, Tyła; konsilantoj: s-ro d-ro H. Broder, H. Klyk.

En 1932 estis aĉetataj esperantaĵoj por nur 250 zlotoj, dum en 1931 por 478 zlotoj. La Rondo nombras nur 27 membrojn pro aliĝo de kelkaj anoj al nove fondita Esperanto-grupo aliloka.

(el „Pola Esperantisto”, Februaro 1933, N-ro 2, p. 23)

DĄBROWA GÓRNICZA Sabate la 28.01.1933 en la ĉambrego de nove organizita Świetlica en Dąbrowa Górnicza, str, Konopnickiej okazis unua organiza kunveno de la esperanta sekcio. Dum kunveno s-ro J. Smalec prelegis je temo „Deveno kaj nuna stato de la esperanta lingvo”. La prelegon partoprenis membroj kaj simpatiantoj de Świetlica, entute ĉirkaŭ 100 personoj, kiuj aplaŭde esprimis sian kontentecon ─ de l'okazinta prelego. Post la prelego estis organizita kurso de la lingvo Esperanto. Pro la malvasteco de l' ejo nombro de gelernantoj estis limigita kaj oni akceptis nur 35 personojn. Unua leciono okazis 3.02.1933. Gvidanto de novkreita sekcio kaj kurso estas s-ro J. Smalec.

La 4.03.1933 en la salonoj de Popoldomo en Dąbrowa Górnicza sub protekto de urba prezidanto s-ro Z. Madejski estas solene malfermita „Monda Ekspozicio de l' Artpentrado” (E.M.A.). Dum malferma parolo sejmdeputito s-ro Z. Madejski substrekis signifon de tia entrepreno por la mondo kaj precipe por ni. La ekspozicio enhavas kolorajn reproduktaĵojn de plej famaj pentristoj el 26 landoj. Laŭ la kultura vidpunkto ĝi havas tre gravan signifon por la publiko kaj speciale por vizitantaj ĝin lernejanoj de popol- kaj mezlernejoj. De Dąbrowa Górnicza la ekspozicio migros al aliaj pli grandaj urboj de Pollando kaj poste eksterlanden. Al E.M.A. kaj ĝiaj multaj kunkreantoj ni lokaj esperantistoj tiuloke esprimas dankon kaj deziras kiel eble plej bonan sukceson. Dank' al E.M.A. ni havis okazon trafi al instruistaro kaj al diferenta por Esperanto publiko. Tre afablaj organizantoj de E.M.A. gesinjoroj Czechowski kaj same lokaj artistoj klarigis al lernantaro la historion de arto. same ankaŭ historion de E.M.A. kunkreita de tutmonda esperantistaro. Loka Esperanto-Grupo „Ĉielruĝo” en salonoj de l'ekspozicio aranĝis prelegon pri la progreso de Esperanto.

KATOWICE KATTOWITZ Klopode de la pola konsulejo en Moravskб Ostrava disaŭdigos tiea oficisto Rudolf Z. Kobiela Esperanto-prelegon pere de radiostacio en Katowice la 3-an de aprilo je la 23 h. ĝis la 23 h. 20 m. s.t. „Pol-Pomeranio kaj Gdynia”. Ni esprimas nian ĝojon pro la fakto, ke la prelegon preparis oficiala reprezentanto de nia ŝtato en Moravska Ostrava kaj esperas, ke dankos ĝin al Polskie Radio en Katowice tre multaj esperantistoj, tiom pli, ke la nomita stacio estis ĝis nun nefavora al Esperanto.

(el „Pola Esperantisto”, Marto 1933, N-ro 3, p. 41, 44)

MYSŁOWICE MYSLOWITZ Post sukcese finita kurso en Mysłowice, kiun gvidis Tomasz Niedźwiedź, delegito de UEA en Szopienice, oni fondis novan grupon, nomatan Esperanto-Grupo „Elito” Mysłowice, kiu por propagandaj celoj ludos la faman opereton „Ho, tiuj fremduloj". Ni petas la esperantistojn de la ĉirkaŭaĵo partopreni ĝin. Ĝi okazos la 7-an de majo en „Hotel Francuski” en Mysłowice kun sekvanta programo: Je 12-a ĝis 14-a horo interkonatiĝaj horoj kun salutparoladoj de opaj grupoj je 14-a foro okazos komuna fotografiĝo, post kio sekvos koncerto. Je la 16-a horo prezentado de la opereto: „Ho tiuj fremduloj”, poste dancado. Ĉiuj esperantistoj estas bonvenataj.

(el „Pola Esperantisto”, Aprilo 1933, N-ro 4, p. 58)

SOSNOWIEC Okazis prelego de nia negra samideano Kola Ajayi kun granda sukceso. En la Esperanto-grupo ĉe la instruista asocio prelegis d-ro A. Ingster pri la problemo de nacieco kaj internacieco.

(el „La Praktiko”, Junio 1933, N-ro 6(18), p. 11)

KATOWICE KATTOWITZ Okazis publika prelego antaŭ ĉ. 250 personoj ne negra samideano Kola Ajayi. La prelego estis senpere tradukata en la polan kaj germanan lingvojn. Ĝi estis organizita de fratoj Fethke el Bydgoszcz kaj okazis ankaŭ en Sosnowiec.

NOWA WIEŚ NEUDORF Okaze de la Cseh-kursfino aranĝis la ĉi-tiea Katolika Esperanto-Rondo sabate la 17.6. en la salono de Bialdyga amuzan vesperon, al kiu estis invitataj ĉiuj esperantistoj de l' ĉirkaŭaĵo. Oni vidis gesamideanojn el Nowy Bytom, Hajduki kaj Świętochłowice. Ĝojege salutis nia kara prezidanto s-ro Gajda pli ol ducent partoprenintojn. Post la komuna kanto de esperantista himno sekvis prologo deklamita de juna fraŭlino Leśniczanka, kaj verkita de ano de Katolika Eesperanto-Rondo. Nun sekvis la festprelego. La preleginto parolis pri la graveco de publikaj festoj esperantistaj. Post tio alternis en multkolora vico kantoj, deklamoj kaj muzikaĵoj de niaj kursanoj. Multe plibeligis la vesperon nia ano, kantisto Erwin Nowak. Aparte oni devas mencii dancojn de papilioj kaj buboj, kiuj estis ekzercitaj de instuistino f-ino Robaczyńska. Disdonante la atestojn. dankis la Cseh-instruistino s-ino Klara Borzykowska al la estraro de Katolika Esperanto-Rondo kaj al la gekursanoj por ilia senekzempla fervoreco. Por fini la oficialan parton, oni kantis la esperantigitan polan himnon nacian „Di', kiu nian...”.

Kaj nun eksonis violonoj kaj aliaj muzikinstrumentoj, kaj junaj kaj maljunaj, knabegoj kaj knabinegoj turnadis laŭ valsa-mazurka bostono aŭ tanga maniero, ĝis la senkora gastejmastro finigis la agrablajn horojn, ĉar la malbona objekto (horloĝo) montris jam la 2-an, la polican horon. Bedaŭrinde la disiĝa venis kaj ni adiaŭis niajn karajn gastojn, esperante, ke ne estis lastfoje, ke ni tiel multnombre kunvenis.

(el „Pola Esperantisto”, Aŭgusto/Septembro 1933, N-ro 8-9, p. 126)

NOWA WIEŚ NEUDORF Nia fervora kursgvidantino s-ino Klara Borzykowska sukcesplene finis la kurson en Nowa Wieś, kun bela festvespero, en kiu estis dancoj de infanoj, aranĝitaj de f-ino Robczyńska kaj valora prelego de s-ro Kuchta.

(el „La Praktiko”, Septembro 1933, N-ro 9(21), p. 13)

DĄBRÓWKA MAŁA (Katowice) Fondiĝis Esperanto-Grupo sub nomo „Progreso”, ĝia prezidanto estas Ryszard Okraczka, kiu gvidas ankaŭ kurson.

(el „La Praktiko”, Oktobro 1933, N-ro 10 (22), p. 10)

KATOWICE KATTOWITZ La Societo de Esperanto-Amikoj aranĝos la 9-an de decembro je la 8-a vespere en la salonego de „Hospic” sian 10-jaran datrevenon, kunligita kun la Zamenhof-memorfesto. La gesamideanoj el Katowice kaj ties ĉirkaŭaĵo estas al tiu festo kore invitataj. Riĉenhava programo, bona muziko. Enirprezo: 50 groŝoj.

(el „Pola Esperantisto”, Decembro 1933, N-ro 12, p. 167)

DĄBRÓWKA MAŁA (KATOWICE) Ryszard Okraczka, prezidanto de la Esperanto-societo „Progreso” en Dąbrówka Mała, gvidis kursojn en Brzezinka kaj Dąbrówka Mała. En Brzezinka post la kurso fondiĝis nova Esperanto-societo sub la nomo „Espero”.

(el „La Praktiko”, Decembro 1933, N-ro 12(24), p. 11)

1934

POGOŃ (Sosnowiec) Fondiĝis nova grupo de Esp.-babiluloj por perfektiĝi en la mondlingvo. S-ro Niedbał gvidas kurson por geskoltoj.

SOSNOWIEC Dum la skolta festo oni disvolvis novan standardon kaj sendis Esperanto-saluton al la skoltaro de 15 landoj.

(el „La Praktiko”, Februaro 1934, N-ro 2(26), p. 8)

RADVANICE La Esperanto-Klubo „Nova Vojo” en Radvanice la 28-an de januaro havis sian duan ĝeneralan kunvenon. Persistaj kaj oferemej gesamideanoj faris en la pasinta jaro grandan kaj sukcesan laboron por Esperanto. Interalie la klubo aĉetis 200 lernolibrojn kaj sukcese aranĝis paroladon de s-ro Kola Ajayi. La estraro de la klubo estas: Antonin Glet prezidanto, Josef Dvořaček vicprezidanto, Josef Hanzelka sekretario, Jan Taraba kasisto, Jen. Seibertová protokolistino. Josef Hanzelka gvidas 4-monatan Cseh-metodan kurson.

(el „La Praktiko”, Marto 1934, N-ro 3 (27), p. 4)

NEMECKA LUTYNĚ DEUTSCH LEUTEN Karel Hečko gvidas kurson por 20 personoj.

(el „La Praktiko“, Aprilo 1934, N-ro 4 (28), p. 5)

SOSNOWIEC Dum la 16-22 de majo okazis denove „monda ekspozicio pri arto“. La granda materialo estis kolektita per Esperanto.

(el „La Praktiko“, Junio 1934, N-ro 6(30), p. 9)

NOVÝ BOHUMÍN NEU-ODERBERG En la urba parko de Nový-Bohumín la 4-an de novembro oni inaŭguris imponan memorŝtonon kun la sursbribo: „Per Esperanto al la interfratiĝo de la popoloj”.

(el „La Praktiko”, Decembro 1934, N-ro 12(36), p. 4)

1935

LUBLINIEC LUBLINITZ Antaŭ tri jaroj naskiĝis en Silezujo (en la urbo Lubliniec ĉe loka Malgranda Porpastra Seminario) forta, tiuspece unika rondo, kiu fenomene, ĉar dum jam du jaroj, plenkreskis junula. Kiu ĝin ne konas, la O.R.E.? Ĝian belan organizon, mirinde propagandan kapablon, unuvorte IKUE en miniaturo! Sed, ĉar ĝin estris simplaj junaj gimnazianoj (kun Protektanto-pastro). denove ĝi povis demandigi, ĉu ĝi eterne restos juna kiel la tuta Esperanto-movado en Polujo. Jes, ne daŭros longe, kaj ĝi ĉesos spiri la aktivan vivon, diris kelkaj. Montriĝis male!

La gimnazianoj finis siajn studojn, kaj post la ekzameno de la maturiĝo einiris novicjaron ĉe la samaj pastroj. Oni provizore kvazaŭ feriumis, por post kelka tempo denove partopreni la laborojn, ĝojojn kaj penojn de la komuna IKUE-familio. Nun, kiam la provmonatoj estas finitaj, ĉiu plu studas por la presbitereco, iam fariĝos misiisto, do ne ĉesos esti rikoltanto sur nia nobla agadkampo.

Jen ekzemplo, kiu modelu, kiam temos pri serioza kompreno de nia celo! O.R.E. plu ekzistas, plu batalas, plu organizas. Nia movado finfine definitive en Polujo maljunuiĝas, sed ne por morti, sed por saĝe antaŭpaŝi, direkti, kaj venki! Nia altŝatata prezidanto, pastro Font Giralt, kiu persone estis en Polujo kaj konas la gvidantojn de la menciita rondo, bone taksis en letero la komprenon de nia celo ĉe la senĉese agema studentaro. A. Bednorz (pastro, iama ano de O.R.E.)

(el „Espero Katolika”, Marto 1935, N-ro 124, p.4-5)

CHORZÓW KÖNIGSHÜTTE Rondo Esperantista ─ Chorzów (Królewska Huta) aranĝos „Solenan Zamenhofvesperon” la 15.12. je la 15-18 horo en Dom Polski, ul. Wolności 64, al kiu ĉiuj geesperantistoj de Silezio kaj najbaraj regionoj estas kore invitataj.

(el „Pola Esperantisto”, Decembro 1935, N-ro 12, p. 151)

KNURÓW La 13-an de novembro fondiĝis en Knurów nova Esperanto-societo sub la nomo „La Espero”. Ĝi konsistas plejparte el novaj esperantistoj. La adreso de la societo: Waldemar Porwoll, ul. Marszałka Piłsudskiego 15.

(el „La Praktiko”, Februaro 1936, N-ro 2 (50), p. 12)

1936

SLEZKÁ OSTRAVA SCHLESISCH-OSTRAU La Esperantista Rondo en Slezká Ostrava aranĝis sukcesplenan Zamenhof-vesperoon, en kiu festparoladon faris s-ro Czesner. La prezidanto de la societo estas s-ro E. Hruby kaj la nova adreso: Lidový dům na Kamenci.

(el „La Praktiko”, Januaro 1936, N-ro 1 (49), p. 11)

MORAVSKÁ OSTRAVA MÄHRISCH-OSTRAU Inĝ. L. Krajc, profesoro ĉe la ŝtata industria lernejo komencis kurson en sia lernejo por 30 studentoj. Antaŭ la kurso li aranĝis sukcesan Esperanto-ekspozicion.

(el „La Praktiko”, Junio 1936, N-ro 6 (54), p. 11)

GERMANIO Kaj jen antaŭ la Olimpiaj Ludoj venis la bato: Malpermeso de ĉia organizaĵo esperantista. Estis la estro de la Sekreta Ŝtata Polico, la Gestapo, potenca ilo en la mano de l'reĝimo, kiu dekretis, ke ĝis la 15-a de julio 1936 ĉia grupiĝo esperantista devas ĉesi sian agadon. El okazaj taggazetaj informoj oni povas legi pri arestigo de tiu aŭ alia esperantisto. Por eviti ĉian ĉagrenon, nomoj ne aperas tie ĉi. Oni povas konkludi tre facile, ke post kelkaj jaroj, ne plu troviĝos esperantistoj en Germanlando.

(el „Esperanto”, Nevembro 1936, N-ro 432 (11), p. 11)

[La Zamenhofan memorŝtonon el Bad Reinerz oni kaŝis en profundan arbaron, estis do en Silezio homoj, kiuj esperis, ke ĝi estos iam restarigita.]

1937

MORAVSKÁ OSTRAVA MÄHRISCH-OSTRAU Henriko Seppik el Estonio komencis novajn kursojn en la urboj Moravská Ostrava, Slezká Ostrava, Třinec kaj Vítkovice.

(el „La Praktiko”, Januaro 1937, N-ro 1 (61), p. 11)

ČESKÝ TĚŠÍN La Regiona Esperantista Ligo, unu el la plej gravaj kaj viglaj societoj, kies membraro konsistas el ĉeĥaj, germanaj kaj polaj gesamideanoj, decidis aligi ĉiujn siajn membrojn al Esperanto-Asocio de Ĉeĥoslovaka Respubliko. Tiu decido pruvas la eblecon, ke sub komuna tegmento povas konkorde kunlabori anoj de ĉiuj nacioj por nia komuna idealo.

(el „Verda Revuo”, Marto 1937, N-ro 3, p. 23)

CHORZÓW KÖNIGSHÜTTE ─ Pola Asocio Esperantista. La 28-an de februaro okazis ĝenerala kunveno de Rondo Esperantista, en kiu oni decidis ŝanĝi la ĝisnunan nomon de la grupo je „Pola Asocio Esperantista” (Polskie Stowarzyszenie Esperantystów) kaj samtempe partan ŝanĝon de la statuto. La alinomigon oni faris por plivigligi la Esperanto-movadon en nia urbo. La estraro konsistas el jenaj personoj: prezidanto Emil Kołodziej; vicprezidanto Eugeniusz Kędzior; sekretario Konstanty Czaja; anst. sekretario Józef Szyma; kasisto Roman Jerzy Marzec; Rev. Komisiono: Roman Kornelius, s-ro Terf. Mathias, f-ino Maria Bargiel; konsilanto: Jan Kocek. S-ano Emil Kołodziej festis en oktobro sian 25-jaran Esperanto-jubileon. La grupmembroj transdonis al li memorlibreton. La 9-an de januaro okazis Zamenhofvespero kun danco, partoprenis 70 personoj. En aprilo oni malfermis Esperanto-kurson por komencantoj.

(el „Pola Esperantisto“, Aprilo 1937, N-ro 4, p. 63)

NOVY BOHUMIN NEU-ODERBERRG Jan Raszka gvidas progresan kurson en Nový Bohumín.

(el „La Praktiko”, Marto 1937, N-ro 3 (63), p. 14)

TŘINEC Gesinjoroj Seppik el Estonio gvidis en Třinec sukcesplenan kurson por 80 personoj. La kursfina festo la 21-an de marto estis samtempe adiaŭo al s-ino Seppik, kiu post kelkmonata fruktodona laborado en Ĉeĥoslovakio revojaĝis al sia hejmlando. En la festo la kursanoj brile ludis la unuaktan gajan teatraĵeton „Hispana etiketo”. La eminenta laboro de gesinjoroj Seppik signifas por la Esperanto-movado en Ĉeĥoslovakio decidan paŝon antaŭen.

(el „La Praktiko”, Aprilo 1937, N-ro 4 (64), p. 13)

PORUBA La Esperanto-Societo „Emo” en Poruba u Orlovй aranĝas kurson, kiun gvidos Josef Stankuš.

(el „La Praktiko”, Septembro 1937, N-ro 9 (69), p. 12)

MORAVSKБ OSTRAVA MÄHRISCH-OSTRAU Dum la unuaj kvar monatoj de ĉi tiu jaro gesinjoroj Henriko kaj Erika Seppik el Estonio faris en Moravskб Ostrava kaj ties ĉirkaŭaĵo 27 lumbildparoladojn pri Svedlando kaj Estonio al 8465 personoj kaj 15 Cseh-metodajn provlecionojn antaŭ 1775 ĉeestantoj. Krom tio okazis en la loka radio-stacio 3 paroladoj kaj memor-festo de la 19-a datreveno de la estona respubliko. Dum la sama tempo ili gvidis en tiu regiono 11 Cseh-metodajn kursojn kun 397 partoprenantoj. Entute partoprenis en iliaj aranĝoj (kursoj, paroladoj, provlecionoj kaj kursfinaj festoj) pli ol 11.000 personoj.

En la fino de septembro gesinjoroj Seppik revenis al Moravskб Ostrava kaj faris jam plurajn lumbildparoladojn kaj provlecionojn en diversaj lokoj. Kursoj estas komencitaj aŭ preparataj en Moravská Ostrava, Vítkovice, Petřvald, Orlová, Bohumín, Doubrava kaj Lazy.

(el „La Praktiko”, Novembro 1937, N-ro 11 (71), p. 11)

CIESZYN TESCHEN Esperantokurso en Cieszyn. La estraro de „Uniwersytet Powszechny” en Cieszyn aranĝis ĉi-jare krom la kutimaj ankaŭ esperantokurson. Ĉar anoncis sin 132 personoj, s-ro Ludwik Krysta gvidas la kurson (Ĉe-metode) en du grupoj. < style="mso-ansi-font-size: 12.0pt;mso-bidi-font-size:10.0pt">─ Estas necese penadi pro aranĝo de tiaj kursoj en ĉiuj aliaj lokaj sekcioj de „Uniwersytet Powszechny”, kie estas al dispono la necesaj Esperanto-instruistoj. Se oni al tiuj sekcioj akcentos la bonegan propagandon, kiun faras Esperanto en la tuta mondo por Polujo, certe ĉie estos same eble aranĝi esperantokursojn kiel en Cieszyn.
Se ia institucio esperantista en Polujo transprenos la aranĝon, sinjoro Krysta volonte edukos en dumferia kelktaga kurso la emulojn al Ĉe-metoda instruado. Ĉu en Cieszyn, tie estus la restado ne multekosta kaj agrabla, - ĉu en Zakopane, tie estus la restado tre interesa kaj tre agrabla.

(el „Pola Esperantisto”, Decembro 1937, N-ro 12, p. 170)

1938

SLEZSKÁ OSTRAVA SCHLESISCH-OSTRAU La Esperantista Klubo en Slezská-Ostrava, la plej malnova klubo en la regiono de Moravio kaj Silezio, funkciigas nuntempe tri kursojn, por komencantoj, progresintoj kaj konversacian. La kursojn gvidas s-roj Stanislav Chaloupka, Škrobбk kaj Lachnit. La 5-an de marto la klubo aranĝos grandan dancamuzon, la 19-an de marto okazos la jarkunveno kun riĉa programo. La klubo ĝoje atendas la subtenon kaj partoprenon de ĉiuj esperantistoj el la nigra Ostrava.

CIESZYN TESCHEN Ludwik Krysta gvidas kurson en Cieszyn.

(el „La Praktiko”, Januaro 1938, N-ro 1 (73), p. 11)

ŚWIERKLANY Kiel propagandisto mi alvokas vin aliĝi al la Pollanda Katolika Ligo Esperantista. Ne timu, ke oni devas tuj fariĝi devoto. Ne kredu tion. Vi nenion perdos aliĝante al PKLE, kontraŭe, vi gajnos, ĉar por la kotizo jara 6,40 zł vi ricevos unue belegan riĉenhavan ilustritan monatan revuon „Espero Katolika”, due Jarlibron de IKUE kun adresaro, trie vi rajtas unufoje anonci sin en revuo per malgranda anonceto ĝis 20 vortoj, se vi havos ion por vendi aŭ vi deziras ion aĉeti, interŝanĝi, se vi volas edz- aŭ edziniĝi ktp., kvare vi ĉiumonate ricevos sciigon per cirkulero pri la movado en nia lando, kvine ...tion mi ankoraŭ en malkovras! Sed mi havas ideon, bonan ideon, per kiu ĉiu novaliĝanto multe profitos. Do aliĝu tuj! Hodiaŭ ankoraŭ! Adresu: Maksymilian Janik, Świerklany, pow. Rybnik, Śląsk. PKO 303.779 Katowice.

Al la supersilezia esperantistaro katolika. Pollanda Katolika Ligo esperantista okazigis sian unuan ĝeneralan kunvenon en Katowice la 5-6.07.1938. La organiza komitato dissendis al la supersileziaj esperantistoj preskaŭ cent invitilojn prenante adresojn de la Adreslibro de Polaj Esperantistoj. Dum la kunveno oni riproĉis al la organiza komitato, kial oni ne sciigis la esperantistaron pri la dato kaj loko de la kunveno. Do la organiza komitato petas ĉiun supersilezian esperantiston, kiu ne ricevis la inviton sciigi tion al mi eble plej baldaŭ. M. Janik (Świerklany, pow. Rybnik)

(el „Pola Esperantisto”, Julio 1938, N-ro 7, p. 110)

ŚWIERKLANY Al la pola katolika esperantistaro! Ofte aŭdiĝas voĉoj en Esperantujo pri indiferenteco de la homaro rilate al Esperanto. Precipe en Polujo oni malmulte interesas sin pri Esperanto, ne povas aŭ ne volas kompreni ĝiajn valoron kaj signifon. Ja Polujo estas lulilo de Esperanto, do ĝi devas esti ekzemplo por aliaj landoj < style="mso-ansi-font-size:12.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt">─ diros iu. Vere estas honoro por Polujo esti la lando, kie dum bruoj de Polesaj arbaroj ekfloris la grandioza ideo, kaj poste sur la Varsovia pavimo maturiĝis kaj ekvidis taglumon, de kie ĝi forflugis en la mondon. Unuafoje sub la pola arkaĵo eksonis eĥoj de la himno: „En la mondon venis nova sento”. Tamen la Esperanto-movado en nia lando estas multe malantaŭe de la aliaj landoj.

   Observante la Esperanto-movadon en Polujo, mi devas konstati, ke eĉ ni, Esperantistoj mem ne sufiĉe komprenas la valoron kaj signifon de Esperanto. Al multaj el ni mankas fajro por entuziasmigi aliajn. Multaj kvankam povas, tamen ne iras la vojon al pli baldaŭa venko de Esperanto. Estas esperantistoj, kiuj kaŝe apartenas al la legio el sub la verda standardo. Ili timas esti malkovritaj kaj en ne tre hela lumo. Pro tio ili silentas. Certe vi scias, kara leganto, ke Esperanton oni konsideras bona ilo por tiu aŭ alia politika tendenco. Tio nur pruvas, ke ĝi estas taŭga. Se iu konsideras ĝin bona ĉe siaj malamikoj, kial li ne uzas ĝin por siaj celoj? Ja Espernto estas nenies propraĵo, ĉiu rajtas uzi ĝin laŭ sia plaĉo por iu ajn celo. Malgraŭ, ke ni devas barakti kontraŭ diversaj baroj survoje al nia iro, ni ne perdu kuraĝon kaj ne malesperu. Forte ni tenu la verdan standardon, kaj kuraĝe antaŭen, ĉar „briletas la celo, al kiu kuraĝe ni iras”.

   Lastatempe ni eksciis pri reorganizo de la Pollanda Katolika Ligo Esperantista (PKLE). Ĝi estas pure pola kaj katolika organizaĵo. Ne estas mirinde, ke ĝia membraro pli kaj pli pligrandiĝas, ĉar multaj katolikaj esperantistoj, kiuj antaŭe malmulte aŭ tute ne partoprenis en la Esperanto-movado, trovis konvenan por ili organizaĵon, kiu povas sentime kaj libere progresigi nian ideon. La katolika Eklezio vere povas fari gravajn servojn al Esperanto kaj inverse. Ja ĝi estas granda institucio en la mondo, en kies manoj troviĝas grandega nombro da lernejoj. D-ro Antoni Czubryński bone komprenis la valoron de la Eklezio al Esperanto, klopodante ĝin gajni por la Interŝtata Esperanto-Akordo.

   Do, ĉiu katolika esperantisto en la nomo de bono de Esperanto unuiĝu, por ke ni estu vidataj, ke ni volas utiligi nian potencan ilon: mondlingvon, por disvastigo de la Regno de Dio!

   Do, senhezite fariĝu membro al la Pollanda Katolika Ligo Esperantista. Jara membrokotizo kune kun la abono de la bela riĉenhava oficiala organo de IKUE estas 6,40 zł. Krome ĉiu PKLE-ano ricevas belan Jarlibron. Ĉiu novaliĝinto ricevos la Jarlibron ankoraŭ por la nuna jaro.

Adresu: Sekretario de Pollanda Katolika Ligo Esperantista, S-ro Maksymilian Janik, Świerklany, pow. Rybnik, Górny Śląsk. Ryszard Chromik

(el „Pola Esperantisto”, Aŭgusto/Septembro 1938, N-ro 8/9, p. 126-127)

[supraj vortoj skribitaj antaŭ 60 jaroj estas daŭre aktualaj, ni entuziasmigu la aliajn]

1939

SLEZSKÁ OSTRAVA SCHLESISCH-OSTRAU La esperantista klubo de Slezská Ostrava aranĝis du Esperanto-kursojn por komencantoj kaj por progresantoj, sub la gvidado de Stanislav Chaloupka. La 18-an de februaro la klubo havis internacian esperantistan maskobalon. Pro la ŝanĝiĝo de la ŝtataj limoj la klubo perdis multajn anojn. La jarkunveno de la klubo okazis en la fino de marto.

(el „La Praktiko”, Aprilo 1939, N-ro 4 (88), p. 11)

CHORZÓW Königshütte Komence de septembro forlasis Pollandon kaj Eŭropan kontinenton unu el pioniroj de IKUE pastro Wiktor Ptok, oblato de Senmakula Maria. Naskiĝinta en Chorzów li studis Esperanton ĉe pastro Paweł Janik. Poste li fariĝis gimnaziano ĉe Patroj Oblatoj, kie li fondis kaj gvidis la konatan O.R.E.-rondon. En 1932 li eniris novicejon de la samaj P.P. Misiistoj. La jaron fininte, li zorgis pri la prospero de nia movado en la Seminario de Obra. Lia Rondo vidis pasintjare lian sacerdotiĝon, kaj ĉi-jare adiaŭas lin kiel misiiston. La sankta obeo sendas lin al norda Kanado (Keewatin), kie li laboros por indianoj. Henryk Paruzel

(el „Espero Katolika”, Oktobro/Novembro 1939, N-ro 173-174, p. 104)

1943

WROCŁAW BRESLAU Josef Raška, nelacigebla aktivulo en Ostrava-regiono, kiu poste translokiĝis al Příbor; arestita la 16-an de aŭgusto 1941 pro sekreta defdenda movado kaj arestata en Nový Jičin, Moravskà Ostrava, Opava, Mírov, Breslau estis post longa turmentado ekzekutita en Breslau la 16-an de aprilo 1943.

(el „Esperantista”, Aprilo 1946, N-ro 2, p. 21)

Aktualigo: septembro 2006	Bonvolu skribi al Worsten		Kodado / Kodowanie: Unikodo UTF-8
Aktualizacja: wrzesień 2006	Napisz do Worsten		© Worsten 2004